Inkluzivno izobraževanje učencev s sladkorno boleznijo tipa 1 v Španiji: realnost ali utopija

Ključne besede: Inkluzivno izobraževanje, osnovnošolski učitelj, kronične bolezni, sladkorna bolezen, šolska medicinska sestra

Povzetek

Prisotnost, sodelovanje in učenje pri otrocih s sladkorno boleznijo tipa 1 pri pouku v Španiji niso zagotovljeni zaradi ovir različnega izvora. Namen te raziskave je razumeti inkluzivno vizijo sladkorne bolezni v šoli skozi glas ljudi, vključenih v šolski proces, in analizirati izobraževalno realnost učencev s sladkorno boleznijo tipa 1, pri čemer je treba preučiti ovire pri inkluziji pa tudi možnosti za njeno doseganje. Uporabljena je bila kvalitativna in fenomenološka raziskava, pri čemer so bili podatki pridobljeni s poglobljenimi intervjuji s starši otrok s sladkorno boleznijo tipa 1 in z njihovimi učitelji, vsi s prebivališčem v pokrajini Segovia v avtonomni skupnosti Kastilja in León (Španija). Pridobljeni izsledki nam omogočajo vizualizacijo nekaterih izkušenj družin in učiteljev glede na začetek bolezni (diagnozo) ter olajševalne elemente in ovire, ki jih zaznavajo v šoli. Kompleksnost bolezni pogosto ovira vključevanje obolelih v šolah. Ovire vključujejo pomanjkanje usposabljanja za sladkorne bolnike, pomanjkanje sredstev in podpore ter neustrezno usklajevanje med upravnimi skupinami. Po drugi strani pa so poudarjeni: pomen šolske medicinske sestre, sodelovanje med družinami, strokovnjaki, zdravstvenimi delavci in učitelji ter vključenost učiteljev v skrb za učence. Dostop do inkluzivnega izobraževanja za učence s sladkorno boleznijo tipa 1 je odvisen od odnosa in vključenosti učiteljev.

Prenosi

Podatki o prenosih še niso na voljo.

Literatura

Alfaro, J., Simal, A., & Botella, F. (2000). Tratamiento de la diabetes mellitus [Treatment of diabetes mellitus]. Información Terapéutica del Sistema Nacional de Salud, 24(2), 33–43. https://onx.la/4246b

American Diabetes Association. (2017). Standards in medical care in diabetes-2012. Position statement. Diabetes Care, 40(1), 105–113. https://doi.org/10.2337/dc12-s011

Andréu, J. A. (2002). Las técnicas de análisis de contenido: una revisión actualizada [Content analysis techniques: An updated review]. Fundación Centro Estudios Andaluces.

Armas, L., & Fernández, M. (2022). Teachers and parents’ perceptions of care for students with type 1 diabetes mellitus and their needs in the school setting. Children, 9, 143. https://doi.org/10.3390/children9020143

Arnaiz, P. (2012). Escuelas eficaces e inclusivas: cómo favorecer su desarrollo [Effective and inclusive schools: How to support their development]. Educatio siglo XXI, 30(1), 25–44. https://revistas.um.es/educatio/article/view/149121

Barrio, R., Méndez, P., & Rodergas, J. (2020). El niño, la diabetes y la escuela [Children, diabetes and school]. Fundación para la Salud. https://www.fundaciondiabetes.org/infantil/456/el-nino-la-diabetes-y-la-escuela-1

Bodas, P., Marín, M. C., Amillategui, B., & Arana, R. (2008). Diabetes en la escuela. Percepciones de los niños y adolescentes con diabetes mellitus tipo 1 [Diabetes at school. Perceptions of children and adolescents with type 1 diabetes mellitus]. Avances en diabetología, 24(1), 51–55. http://www.avancesendiabetologia.org/gestor/upload/revistaAvances/24-1.pdf#page=52

Booth, T., Ainscow, M., & Kingston, D. (2011). Index for inclusion: Developing play, learning and participation in early years and childcare. Centre for Studies on Inclusive Education (CSIE). https://bit.ly/3y7mtRJ

Bunijevac, M. (2017). Parental involvement as an important factor for successful education. Center for Educational Policy Studies Journal, 7(3), 137–153. https://doi.org/10.26529/cepsj.291

Cáceres-Iglesias, J. (2023). Perspectiva caleidoscópica de la Inclusión Educativa del alumnado con Diabetes Mellitus tipo 1. La voz de sus protagonistas [A kaleidoscopic perspective of the educational inclusion of students with diabetes mellitus type 1. The voice of its protagonists] [Doctoral dissertation, University of Valladolid]. Repositorio UvaDoc. https://uvadoc.uva.es/handle/10324/67120

Cáceres-Iglesias, J., Gajardo, K. & Torrego, L. (2023). Educational inclusion of students with type-1 diabetes. A systematized review. Journal for the Study of Education and Development, 46(3), 557–591. https://doi.org/10.1080/02103702.2023.2191430

Carral, F., Gutiérrez, J. V., Moreno, P., Castro, G., Fernández, J. R., Ponce, J. G., & Ayala, M. C. (2018). Actitudes y percepción del profesorado de centros educativos públicos sobre la atención a alumnos con diabetes tipo 1 [Attitudes and perceptions of teachers in public schools on the care of students with type 1 diabetes]. Endocrinología, Diabetes y Nutrición, 135, 1–7. https://doi.org/10.1016/j.endinu.2017.11.007

Cousins, S. (2014). Nothing to “sugarcoat”: Eight elementary school teachers’ perspectives of promoting diabetes self-care in their classrooms [Doctoral dissertation, Queen’s University Kingston]. http://hdl.handle.net/1974/12500

De Pablo, N. (2014). Efecto de los cembranos sobre la proliferación de las células betapancreáticas [The effect of cembranes on the proliferation of beta-pancreatic cells] [Master’s Thesis, University of Valladolid]. Repositorio UvaDoc. http://uvadoc.uva.es/handle/10324/5699

Delgado, K. E., Vivas, D. A., Carrión, C. B., & Reyes, B. D. C. (2022). Educación inclusiva en América Latina: Trayectorias de una educación segmentada [Inclusive education in Latin America: Trajectories of segmented education]. Revista de Ciencias Sociales, 28(5), 18–35. https://doi.org/10.31876/rcs.v28i.38142

Echeita, G. (2016). Inclusión y exclusión educativa. De nuevo, “Voz y Quebranto” [Educational inclusion and exclusion. Again, ‘Voice and Disruption’]. REICE. Revista iberoamericana sobre calidad, eficacia y cambio en educación, 11(2), 99–118. https://www.redalyc.org/articulo.oaid=55127024005

Flick, U. (2015). El diseño de la investigación cualitativa [Qualitative research design]. Morata.

Flinn, J. (2016). Role of advocacy organizations in promoting inclusive education policies for students with rare chronic health conditions: Insights for education leaders [Doctoral dissertation, The University of Western Ontario]. Western Libraries. https://ir.lib.uwo.ca/etd/3934

Gajardo-Espinoza, K., Cáceres-Iglesias, J., & Zardel, J. (2023). El concepto de inclusión desde las aproximaciones críticas emergentes [The concept of inclusion from emerging critical approaches]. Revista de Educación Inclusiva, 16(2), 34–50. https://revistaeducacioninclusiva.es/index.php/REI/article/view/813

García, R., García, B., Gómez, A., González, I., Hermoso, F., & López, M. J. (2008). Lo que debes saber sobre la diabetes en la edad pediátrica [What you should know about diabetes in childhood]. Sociedad de Endocrinología de la Asociación Española de Pediatría.

Gómez, A. L., & Espino, R. (2012). El niño con diabetes en el colegio [The child with diabetes at school]. Vox Pediátrica, 19(2), 34–39.

Gómez, G., Carollo, M. Abelairas, C., Sánchez, L., García, F. M., & Rodríguez, A. (2020). Escolares con enfermedades crónicas, ¿qué les preocupa a sus profesores? [School children with chronic illnesses: What are their teachers worried about?] Anales de Pediatría, 93(6), 374–379. https://doi.org/10.1016/j.anpedi.2020.02.004

Gómez, J., Latorre, A., Sánchez, M., & Flecha, R. (2006). Metodología comunicativa crítica [Critical communicative methodology]. El Roure. https://cutt.ly/HCkfYzZ

Iken, M. K., Mateu, N. C., Johansen, L .B., Pilgaard, K. A., Mouritsen, A. K., Schou, A. J., Høst, L. S., Nannsen, A. Ø., Kristensen, K., Hangaard, S., Madsen, M., & Grabowski, D. (2023). Diabetes management in Danish primary school: A survey of experiences of parents of children with type 1 diabetes. Diabetology, 4, 108–118. https://doi.org/10.3390/diabetology4010012

Kudlová, P., & Skarupská, H. (2021). Inclusion of children with diabetes mellitus in Czech schools. Pedagogika, 71(4), 583–598. https://doi.org/10.14712/23362189.2021.1967

Marks, A. L., Wilson, N. J., Blythe, S., & Johnston, C. (2021). Diabetes care in the early primary school setting: Narratives of Australian mothers. The Australian Journal of Advanced Nursing, 38(2), 52–64. https://doi.org/10.37464/2020.382.299

Massot, I., Dorio, I., & Sabariego, M. (2004). Estrategias de recogida y análisis de la información [Strategies for data collection and analysis]. In R. Bisquerra (Ed.), Metodología de la investigación educativa (pp. 329–366). La Muralla.

Ministerio de Educación, Formación Profesional y Deportes. (2022). PISA 2022. Programa para la Evaluación Internacional de los Estudiantes. Informe español [PISA 2022. Programme for international student assessment. Spanish report]. Secretaría General Técnica, Spain. https://www.educacionyfp.gob.es/inee/evaluaciones-internacionales/pisa/pisa-2022.html

Muntaner, J. J., Forteza, D., & Salom, M. (2014). The inclusion of students with chronic diseases in regular schools. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 132, 74–79. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.04.280

Musgrave, J., & Levy, R. (2020). Including children with chronic health conditions in early childhood education and care settings. Journal of Early Childhood Research, 18(2), 159–173. https://doi.org/10.1177/1476718X19875776

Ordoño, M. M., Fernández, V., & Fernández, A. (2016). Intervenciones educativas para la integración del niño diabético en el colegio [Educational interventions for the integration of the diabetic child at school]. In M. C. Pérez-Fuentes, J. J. Gázquez, M. M. Molero, A. Martos, M. M. Simón, & A. B. Barragán (Eds.), Variables psicológicas y educativas para la intervención en el ámbito escolar [Psychological and educational variables for intervention in school settings] (pp. 227–230). ASUNIVEP.

Pinelli, L., Zaffani, S., Cappa, M., Carboniero, V., Cerutti, F., Cherubini, V., & Lorini, R. (2011). Patients with type 1 diabetes in a school setting and an evaluation of parents’ and teachers’ perceptions. Pediatric diabetes, 12(5), 485–493. https://doi.org/10.1111/j.1399-5448.2010.00722.x

Plá, S. (2015). Debates contemporáneos sobre la inequidad y la exclusión educativa en América latina [Contemporary debates on inequity and educational exclusion in Latin America]. Sinéctica: Revista Electrónica de Educación, 44, 1–19. https://bit.ly/3nvTbYm

Rodríguez, G., Gil, J., & García, E. (1996). Metodología de la investigación cualitativa [Qualitative research methodology]. Aljibe.

Santos-Guerra, M. A. (2002). Organizar la diversidad [Organising diversity]. Cuadernos de pedagogía, 3(11), 76–80.

Sesmilo, G. (2021, December 16). ¿Qué es un debut de diabetes? [What is a diabetes debut?] ENDOCS. Endocrinología y Nutrición. Endocrino.cat. https://www.endocrino.cat/es/blog-endocrinologia.cfm/ID/17030/ESP/-esdebut-diabetes-.htm

Smith, C. T., Chen, A. M., Plake, K. S., & Nash, C. L. (2012). Evaluation of the impact of a diabetes education curriculum for school personnel on disease knowledge and confidence in caring for students. Journal of School Health, 82(10), 449–456. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2012.00721.x

St Leger, P. (2014). Practice of supporting young people with chronic health conditions in hospital and schools. International Journal of Inclusive Education, 18(3), 253–269. https://doi.org/10.1080/13603116.2012.679320

Torres-Cladera, G., Simó-Gil, N., Domingo-Peñafiel, L., & Amat-Castells, V. (2021). Building professional identity during pre-service teacher education. Center for Educational Policy Studies Journal, 11(3), 35–54. https://doi.org/10.26529/cepsj.1070

Uhm J.-Y, & Choi M.-Y. (2023). School health teachers as partners in diabetes caring: Maternal perspectives. Western Journal of Nursing Research, 45(10), 942–952. https://doi.org/10.1177/01939459231193725

United Nations. (2006). Convention on the rights of persons with disabilities and optional protocol. United Nations. https://www.un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2014). The right to education: Law and policy review guidelines. UNESCO. https://www.right-to-education.org/resource/right-education-law-and-policy-review-guidelines

United Nations General Assembly. (1948). Universal declaration of human rights. United Nations. http://www.un.org/en/universal-declaration-human-rights/

United Nations General Assembly. (1989). Convention on the rights of the child. https://www.unicef.org/es/convencion-derechos-nino/texto-convencion

Watt, L. (2015). (Un) safe at school: Parents’ work of securing nursing care and coordinating school health support devices delivery for children with diabetes in Ontario schools. Journal of Sociology & Social Welfare, 42(2), 103–125. https://acortar.link/jed1Sj

Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and method. Sage Publications.

Objavljeno
2025-05-21
Kako citirati
Cáceres-Iglesias, J., Gajardo-Espinoza, K., Meza-Cortés, A. F., & Palomero-Fernández, P. (2025). Inkluzivno izobraževanje učencev s sladkorno boleznijo tipa 1 v Španiji: realnost ali utopija. Revija Centra Za študij Edukacijskih Strategij . https://doi.org/10.26529/cepsj.1982
Rubrike
VARIA